ihaleist/src/services/sinirDeger.js

/**
 * Aşırı düşük teklif sınır değeri — Kamu İhale Genel Tebliği'nden.
 *
 * KAYNAK (mevzuat.gov.tr, 9.5.13354, 2026-09-04'te okundu):
 *  - Md. 79.1.1  Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet: SD = kâr hariç yaklaşık maliyet.
 *  - Md. 79.1.2  Dayalı olmayan hizmet: SD = ((YM + T1 + … + Tn) / (n + 1)) × R
 *                n: geçerli teklifler içinde YM'nin %60'ından düşük ve YM'den
 *                yüksek olanlar DIŞINDAKİ teklif sayısı. (Formül Tebliğ'de
 *                görsel; ekran görüntüsünden okundu.)
 *  - Md. 79.1.3  R her yıl 1 Şubat'tan geçerli Kurum'ca ilan edilir.
 *  - Md. 62/A.1  (Değişik RG 9/4/2026) Mal alımında aşırı düşük değerlendirmesi
 *                79 uncu maddeye göre yapılır → mal alımı da bu formülü kullanır.
 *  - Md. 45.1.1  Yapım: YM'nin %120 üstü ve %40 altı hariç geçerli tekliflerin
 *                Tort1 ve σ'sı; [Tort1−σ, Tort1+σ] içindekilerin Tort2'si;
 *                C = Tort2/YM; K: C<0,60 → K=C; 0,60≤C≤1,00 → (3,2C−C²−0,6)/(C+1);
 *                C>1,00 → (C²−0,8C+1,4)/(C+1); SD = K×Tort2/(C×N).
 *                N (45.1.1.1): B/C/D/E grubu yapım işleri 1,00; diğer 1,20.
 *                Yuvarlama (45.2 örneği): Tort1, σ, Tort2 2 ondalık; C, K 3 ondalık.
 *
 * R KATSAYILARI 2026 (KİK Kurul kararı 21.01.2026, ilanı 1/2/2026+ ihaleler):
 */
export const R_2026 = [
  { ad: 'Araç Kiralama Hizmetleri', r: 0.77 },
  { ad: 'Bilgisayar Sistemlerine Yönelik Hizmetler', r: 0.87 },
  { ad: 'Malzemeli Yemek Hizmetleri', r: 0.77 },
  { ad: 'Mühendislik Hizmetleri', r: 0.72 },
  { ad: 'Sigorta Hizmetleri', r: 0.74 },
  { ad: 'Personel/Öğrenci Taşıma Hizmetleri', r: 0.78 },
  { ad: 'Diğer Hizmetler', r: 0.78 },
];
export const R_KAYNAK = 'KİK Kurul Kararı 21.01.2026 — ilanı 1/2/2026 ve sonrası ihaleler';

const yuvarla = (x, b) => Math.round((x + Number.EPSILON) * 10 ** b) / 10 ** b;
const sayi = (v) => {
  if (typeof v === 'number') return v;
  const s = String(v ?? '').trim().replace(/\s|TL|₺/gi, '');
  if (!s) return NaN;
  // "1.500.000,50" (TR) ya da "1500000.50"
  const tr = s.includes(',') ? s.replace(/\./g, '').replace(',', '.') : s.replace(/\.(?=\d{3}(\D|$))/g, '');
  return Number(tr);
};
export const teklifleriAyir = (metin) =>
  String(metin || '').split(/[\n;]+/).map((x) => sayi(x)).filter((x) => Number.isFinite(x) && x > 0);

/** Hizmet (personel dayalı olmayan) ve mal alımı — Md. 79.1.2 */
export function sinirDegerHizmet({ ym, teklifler, r }) {
  const YM = sayi(ym); const R = Number(r);
  if (!(YM > 0) || !(R > 0)) return { hata: 'Yaklaşık maliyet ve R katsayısı gerekli' };
  const gecerli = teklifler.filter((t) => t >= YM * 0.6 && t <= YM);
  const disi = teklifler.filter((t) => t < YM * 0.6 || t > YM);
  const n = gecerli.length;
  const toplam = gecerli.reduce((a, b) => a + b, 0);
  const ort = (YM + toplam) / (n + 1);
  const sd = yuvarla(ort * R, 2);
  return {
    tur: 'hizmet', sd, n, r: R, ym: YM,
    hesapOrtalama: yuvarla(ort, 2), dahil: gecerli, haric: disi,
    adimlar: [
      `Geçerli teklifler içinde YM'nin %60'ından düşük (${yuvarla(YM * 0.6, 2).toLocaleString('tr-TR')}) ve YM'den yüksek olanlar çıkarıldı: ${disi.length} teklif hariç, n = ${n}`,
      `(YM + ΣT) / (n + 1) = (${YM.toLocaleString('tr-TR')} + ${toplam.toLocaleString('tr-TR')}) / ${n + 1} = ${yuvarla(ort, 2).toLocaleString('tr-TR')}`,
      `SD = ${yuvarla(ort, 2).toLocaleString('tr-TR')} × R(${R}) = ${sd.toLocaleString('tr-TR')} TL`,
    ],
  };
}

/** Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet — Md. 79.1.1 */
export function sinirDegerPersonel({ karHaricYm }) {
  const v = sayi(karHaricYm);
  if (!(v > 0)) return { hata: 'Kâr hariç yaklaşık maliyet gerekli' };
  return { tur: 'personel', sd: yuvarla(v, 2), adimlar: ['Md. 79.1.1: kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer kabul edilir.'] };
}

/** Yapım — Md. 45.1.1 */
export function sinirDegerYapim({ ym, teklifler, n: N = 1.2 }) {
  const YM = sayi(ym); const Nk = Number(N);
  if (!(YM > 0)) return { hata: 'Yaklaşık maliyet gerekli' };
  const dahil = teklifler.filter((t) => t >= YM * 0.4 && t <= YM * 1.2);
  const haric1 = teklifler.filter((t) => t < YM * 0.4 || t > YM * 1.2);
  if (dahil.length < 2) return { hata: 'Aralıkta en az iki geçerli teklif olmalı' };
  const tort1 = yuvarla(dahil.reduce((a, b) => a + b, 0) / dahil.length, 2);
  const sigma = yuvarla(Math.sqrt(dahil.reduce((a, t) => a + (t - tort1) ** 2, 0) / (dahil.length - 1)), 2);
  const alt = yuvarla(tort1 - sigma, 2), ust = yuvarla(tort1 + sigma, 2);
  const bant = dahil.filter((t) => t >= alt && t <= ust);
  const haric2 = dahil.filter((t) => t < alt || t > ust);
  if (!bant.length) return { hata: 'Standart sapma aralığında teklif kalmadı' };
  const tort2 = yuvarla(bant.reduce((a, b) => a + b, 0) / bant.length, 2);
  const C = yuvarla(tort2 / YM, 3);
  let K, kFormul;
  if (C < 0.6) { K = C; kFormul = 'C < 0,60 → K = C'; }
  else if (C <= 1.0) { K = yuvarla((3.2 * C - C * C - 0.6) / (C + 1), 3); kFormul = '0,60 ≤ C ≤ 1,00 → K = (3,2C − C² − 0,6)/(C + 1)'; }
  else { K = yuvarla((C * C - 0.8 * C + 1.4) / (C + 1), 3); kFormul = 'C > 1,00 → K = (C² − 0,8C + 1,4)/(C + 1)'; }
  const sd = yuvarla((K * tort2) / (C * Nk), 2);
  const f = (x) => x.toLocaleString('tr-TR');
  return {
    tur: 'yapim', sd, ym: YM, n: Nk, tort1, sigma, alt, ust, tort2, C, K, dahil, bant, haric: [...haric1, ...haric2],
    adimlar: [
      `YM'nin %120 üstü (${f(YM * 1.2)}) ve %40 altı (${f(YM * 0.4)}) hariç: ${haric1.length} teklif dışarıda, ${dahil.length} teklif ortalamaya girdi`,
      `Tort1 = ${f(tort1)} · σ = ${f(sigma)} · aralık [${f(alt)} , ${f(ust)}]`,
      `Aralıkta kalan ${bant.length} teklif → Tort2 = ${f(tort2)} (${haric2.length} teklif aralık dışı)`,
      `C = Tort2 / YM = ${C}`,
      `${kFormul} → K = ${K}`,
      `SD = (K × Tort2) / (C × N) = (${K} × ${f(tort2)}) / (${C} × ${Nk}) = ${f(sd)} TL`,
    ],
  };
}