ihaleist/server/ai.mjs

/**
 * Gerçek AI şartname analizi — OpenRouter öncelikli, çoklu sağlayıcı fallback.
 * Bağımlılık yok (Node 18+ built-in fetch).
 *
 * EN KOLAY KURULUM — tek anahtar, tüm modeller:
 *   OPENROUTER_API_KEY=sk-or-v1-...
 * Bu tanımlıysa zincirdeki tüm modeller OpenRouter üzerinden çağrılır.
 *
 * İsteğe bağlı doğrudan sağlayıcı anahtarları (OpenRouter'ı ezer):
 *   ZAI_API_KEY, DEEPSEEK_API_KEY, GEMINI_API_KEY,
 *   XAI_API_KEY, OPENAI_API_KEY, ANTHROPIC_API_KEY
 *
 * Model kimlikleri env ile değiştirilebilir (ör. GLM_MODEL, GLM_OR_MODEL).
 */

const OPENROUTER_URL = 'https://openrouter.ai/api/v1/chat/completions';

export const PROVIDERS = {
  glmflash: {
    label: 'GLM 5.3 Flash', provider: 'Z.ai', envKey: 'ZAI_API_KEY',
    model: () => process.env.GLM_FLASH_MODEL || 'glm-5.3-flash',
    or: () => process.env.GLM_FLASH_OR_MODEL || 'z-ai/glm-5.3-flash',
    url: 'https://api.z.ai/api/paas/v4/chat/completions', style: 'openai',
  },
  gemini: {
    label: 'Gemini', provider: 'Google', envKey: 'GEMINI_API_KEY',
    model: () => process.env.GEMINI_MODEL || 'gemini-flash-latest',
    or: () => process.env.GEMINI_OR_MODEL || '~google/gemini-flash-latest',
    style: 'gemini',
  },
  deepseek: {
    label: 'DeepSeek', provider: 'DeepSeek', envKey: 'DEEPSEEK_API_KEY',
    model: () => process.env.DEEPSEEK_MODEL || 'deepseek-chat',
    or: () => process.env.DEEPSEEK_OR_MODEL || '~deepseek/deepseek-v4-flash-latest',
    url: 'https://api.deepseek.com/chat/completions', style: 'openai',
  },
  grok: {
    label: 'Grok', provider: 'xAI', envKey: 'XAI_API_KEY',
    model: () => process.env.XAI_MODEL || 'grok-4.6',
    or: () => process.env.XAI_OR_MODEL || '~x-ai/grok-latest',
    url: 'https://api.x.ai/v1/chat/completions', style: 'openai',
  },
  gpt: {
    label: 'GPT', provider: 'OpenAI', envKey: 'OPENAI_API_KEY',
    model: () => process.env.OPENAI_MODEL || 'gpt-5.6-sol',
    or: () => process.env.OPENAI_OR_MODEL || 'openai/gpt-chat-latest',
    url: 'https://api.openai.com/v1/chat/completions', style: 'openai',
  },
  claude: {
    label: 'Claude', provider: 'Anthropic', envKey: 'ANTHROPIC_API_KEY',
    model: () => process.env.ANTHROPIC_MODEL || 'claude-opus-5',
    or: () => process.env.ANTHROPIC_OR_MODEL || '~anthropic/claude-opus-latest',
    url: 'https://api.anthropic.com/v1/messages', style: 'anthropic',
  },
};

export const openRouterKey = () => process.env.OPENROUTER_API_KEY || null;

/** Bir model için hangi yol kullanılacak: doğrudan sağlayıcı mı, OpenRouter mı? */
export function routeFor(id) {
  const p = PROVIDERS[id];
  if (!p) return null;
  if (process.env[p.envKey]) return { yol: 'direct', key: process.env[p.envKey], model: p.model() };
  if (openRouterKey()) return { yol: 'openrouter', key: openRouterKey(), model: p.or() };
  return null;
}

export function availableProviders() {
  return Object.keys(PROVIDERS)
    .map((id) => {
      const r = routeFor(id);
      if (!r) return null;
      const p = PROVIDERS[id];
      return { id, label: p.label, provider: p.provider, model: r.model, yol: r.yol };
    })
    .filter(Boolean);
}

export function aiConfigured() {
  return availableProviders().length > 0;
}

const SYSTEM_PROMPT = `Sen Türkiye kamu ihale mevzuatı (4734/4735 sayılı kanunlar) konusunda uzman bir ihale danışmanısın.
Sana verilen teknik şartname / ihale ilanı metnini analiz et.
YALNIZCA geçerli JSON döndür, başka hiçbir metin yazma. Şema:
{
  "summary": "şartnamenin 2-3 cümlelik özeti",
  "qualificationCriteria": ["istenen yeterlik belgeleri, madde madde"],
  "criticalRequirements": ["dikkat edilmesi gereken kritik teknik/idari şartlar"],
  "risksAndPenalties": [{"level":"Yüksek|Orta|Düşük","clause":"madde no veya bölüm","text":"risk açıklaması"}],
  "bidAnalysis": {
    "estimatedCost": sayı_veya_null,
    "recommendedBid": sayı_veya_null,
    "minBidLimit": sayı_veya_null,
    "maxBidLimit": sayı_veya_null,
    "winProbability": 0-100_arası_sayı_veya_null,
    "competitionLevel": "rekabet seviyesi yorumu",
    "notes": "teklif stratejisi notu"
  }
}
Metinde olmayan bilgiyi UYDURMA — bilinmiyorsa null veya boş dizi kullan.`;

/**
 * Derin analiz — teknik şartname + idari şartname + sözleşme tasarısı için.
 * Standart analizden farkı: gözden kaçan "ince detayları", teklifi geçersiz
 * kılan sebepleri, belge kontrol listesini ve teklife kadarki yol haritasını
 * ayrı ayrı üretir.
 */
export const DERIN_SYSTEM_PROMPT = `Sen Türkiye kamu ihale mevzuatı (4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve ikincil mevzuat) konusunda çok deneyimli bir ihale danışmanısın.
Sana verilen teknik şartname / idari şartname / sözleşme tasarısı / ihale ilanı metnini madde madde incele.
İki şey üret: (1) derinlemesine analiz, (2) teklif anına kadar izlenecek somut yol haritası.

Özellikle şunları ara — ihaleyi kaybettiren ama gözden kaçan detaylar bunlardır:
- Teklif zarfında eksikse doğrudan değerlendirme dışı bırakılma sebepleri
- Belgelerin tarih/süre koşulları (son X ay içinde alınmış, ihale tarihinden önceki Y gün, geçerlilik süresi)
- Geçici/kesin teminat oranı, süresi, kabul edilen teminat türleri
- Numune / demo / katalog / teknik doküman sunma zorunluluğu, teslim yeri ve anı
- Yerli malı belgesi ve fiyat avantajı oranı
- İş deneyim belgesi oranı, benzer iş tanımı, iş ortaklığında pilot ortak payı
- Birim fiyat mı anahtar teslim götürü bedel mi; aritmetik hatanın sonucu
- Kısmi teklif verilebilir mi, yeterlik kısım bazında mı aranıyor
- Teslim süresi, montaj / eğitim / garanti / yedek parça yükümlülükleri
- Gecikme cezası oranı, fesih ve yasaklama sonuçları
- Fiyat farkı verilip verilmeyeceği
- Zeyilname / açıklama talebi ve şikâyet başvurusu süreleri
- Alınacak ürün/hizmetin belirleyici teknik evsafları, miktarları ve varsa birim fiyatları

YALNIZCA geçerli JSON döndür, başka hiçbir metin yazma. Şema:
{
  "summary": "3-5 cümlelik yönetici özeti",
  "scopeOfWork": "işin kapsamı: ne alınıyor/yaptırılıyor, miktar, süre, yer",
  "disqualificationRisks": ["teklifin doğrudan değerlendirme dışı kalmasına yol açacak durumlar (en fazla 8)"],
  "criticalDetails": [
    {"level":"Kritik|Yüksek|Orta","title":"kısa başlık","where":"madde no veya bölüm","detail":"ince detayın kendisi","whyItMatters":"gözden kaçarsa ne olur"}
  ],
  "itemsAndSpecs": [
    {"name":"kalem/ürün adı","quantity":"miktar ve birim (ör. 3 adet)","keySpecs":["teklifi belirleyen zorunlu teknik evsaf"],"estimatedUnitPrice":sayı_veya_null,"estimatedTotal":sayı_veya_null,"note":"marka/eşdeğer, garanti, montaj gibi kaleme özel not"}
  ],
  "qualificationCriteria": ["istenen yeterlik belgeleri, madde madde (en fazla 15)"],
  "criticalRequirements": ["dikkat edilmesi gereken kritik teknik/idari şartlar (en fazla 12)"],
  "documentChecklist": [
    {"document":"belge adı","mandatory":true,"note":"nereden/nasıl temin edilir, tarih veya geçerlilik koşulu"}
  ],
  "deadlines": [{"label":"neyin süresi","value":"tarih veya süre","note":"kaçırılırsa sonucu"}],
  "costDrivers": ["maliyeti asıl belirleyen kalemler (en fazla 8)"],
  "risksAndPenalties": [{"level":"Yüksek|Orta|Düşük","clause":"madde no veya bölüm","text":"risk açıklaması"}],
  "roadmap": [
    {"step":1,"phase":"Hazırlık|Belge Toplama|Teknik|Fiyatlandırma|Teklif|Sözleşme","action":"yapılacak somut iş","owner":"kim yapmalı","timing":"ne zaman / hangi tarihe kadar","output":"ortaya çıkacak çıktı"}
  ],
  "questionsForAdministration": ["idareye sorulması / zeyilname istenmesi gereken belirsizlikler (en fazla 8)"],
  "bidAnalysis": {
    "estimatedCost": sayı_veya_null,
    "recommendedBid": sayı_veya_null,
    "minBidLimit": sayı_veya_null,
    "maxBidLimit": sayı_veya_null,
    "winProbability": 0-100_arası_sayı_veya_null,
    "competitionLevel": "rekabet seviyesi yorumu",
    "notes": "teklif stratejisi notu"
  }
}

Kurallar:
- criticalDetails en fazla 12, documentChecklist en fazla 18, deadlines en fazla 10, roadmap en fazla 10, itemsAndSpecs en fazla 20 madde olsun.
- itemsAndSpecs'i teknik şartnamedeki kalem/miktar tablolarından çıkar; keySpecs'e yalnızca teklifi bağlayan zorunlu evsafları yaz (ör. "en az 17x17 inç dedektör", "IP54"), tanıtım cümlelerini yazma.
- estimatedUnitPrice / estimatedTotal yalnızca metinde geçen bir yaklaşık maliyet, tahmini bedel veya birim fiyat varsa doldurulur; TAHMİN ÜRETME, yoksa null bırak. Sayıları yalnızca rakam olarak yaz (para birimi simgesi, nokta/virgül ayracı koyma).
- roadmap adımlarını mantıklı sırayla ve step alanını 1'den başlayarak numaralandır.
- Metinde olmayan bilgiyi UYDURMA — bilinmiyorsa null veya boş dizi kullan.
- Madde/bölüm numarası metinde geçiyorsa "where" ve "clause" alanlarında mutlaka yaz.
- Tüm metinleri Türkçe yaz.`;

function buildUserPrompt({ text, fileName, tender, limit = 60000 }) {
  const parts = [];
  if (fileName) parts.push(`Dosya: ${fileName}`);
  if (tender) {
    parts.push(`İhale başlığı: ${tender.baslik || '-'}`);
    parts.push(`İdare: ${tender.kurum || '-'}`);
    parts.push(`Şehir: ${tender.sehir || '-'}`);
    parts.push(`Usul: ${tender.usul || tender.alimTuru || '-'}`);
    if (tender.yaklasikMaliyet) parts.push(`Yaklaşık maliyet: ${tender.yaklasikMaliyet}`);
    if (Array.isArray(tender.items) && tender.items.length) {
      parts.push('Kalemler: ' + tender.items.map((i) => `${i.ad} (${i.miktar} ${i.birim})`).join('; '));
    }
  }
  parts.push('\n--- ŞARTNAME / İLAN METNİ ---\n' + String(text || '').slice(0, limit));
  return parts.join('\n');
}

// --- OpenRouter (OpenAI uyumlu) ---
async function callOpenRouter(model, key, userPrompt, signal, sistem = SYSTEM_PROMPT, maxTokens = 4000) {
  const res = await fetch(OPENROUTER_URL, {
    method: 'POST',
    headers: {
      Authorization: `Bearer ${key}`,
      'Content-Type': 'application/json',
      // OpenRouter sıralamaları için önerilen başlıklar
      'HTTP-Referer': process.env.APP_URL || 'https://ihaleist.seymata.com',
      'X-Title': 'Ihaleist',
    },
    body: JSON.stringify({
      model,
      messages: [
        { role: 'system', content: sistem },
        { role: 'user', content: userPrompt },
      ],
      temperature: 0.2,
      max_tokens: maxTokens,
      response_format: { type: 'json_object' },
    }),
    signal,
  });
  const data = await res.json().catch(() => ({}));
  if (!res.ok) throw new Error(data?.error?.message || `HTTP ${res.status}`);
  if (data?.error) throw new Error(data.error.message || 'OpenRouter hatası');
  return data?.choices?.[0]?.message?.content || '';
}

async function callOpenAiStyle(p, key, model, userPrompt, signal, sistem = SYSTEM_PROMPT, maxTokens = 4000) {
  const res = await fetch(p.url, {
    method: 'POST',
    headers: { Authorization: `Bearer ${key}`, 'Content-Type': 'application/json' },
    body: JSON.stringify({
      model,
      messages: [
        { role: 'system', content: sistem },
        { role: 'user', content: userPrompt },
      ],
      temperature: 0.2,
      max_tokens: maxTokens,
    }),
    signal,
  });
  const data = await res.json().catch(() => ({}));
  if (!res.ok) throw new Error(data?.error?.message || `HTTP ${res.status}`);
  return data?.choices?.[0]?.message?.content || '';
}

async function callGemini(p, key, model, userPrompt, signal, sistem = SYSTEM_PROMPT, maxTokens = 4000) {
  const url = `https://generativelanguage.googleapis.com/v1beta/models/${model}:generateContent?key=${encodeURIComponent(key)}`;
  const res = await fetch(url, {
    method: 'POST',
    headers: { 'Content-Type': 'application/json' },
    body: JSON.stringify({
      systemInstruction: { parts: [{ text: sistem }] },
      contents: [{ role: 'user', parts: [{ text: userPrompt }] }],
      generationConfig: { temperature: 0.2, maxOutputTokens: maxTokens, responseMimeType: 'application/json' },
    }),
    signal,
  });
  const data = await res.json().catch(() => ({}));
  if (!res.ok) throw new Error(data?.error?.message || `HTTP ${res.status}`);
  return data?.candidates?.[0]?.content?.parts?.map((x) => x.text).join('') || '';
}

async function callAnthropic(p, key, model, userPrompt, signal, sistem = SYSTEM_PROMPT, maxTokens = 4000) {
  const res = await fetch(p.url, {
    method: 'POST',
    headers: { 'x-api-key': key, 'anthropic-version': '2023-06-01', 'Content-Type': 'application/json' },
    body: JSON.stringify({
      model,
      max_tokens: maxTokens,
      system: sistem,
      messages: [{ role: 'user', content: userPrompt }],
    }),
    signal,
  });
  const data = await res.json().catch(() => ({}));
  if (!res.ok) throw new Error(data?.error?.message || `HTTP ${res.status}`);
  return data?.content?.map((c) => c.text || '').join('') || '';
}

function extractJson(raw) {
  if (!raw) throw new Error('Model boş yanıt döndürdü');
  let s = String(raw).trim();
  const fence = s.match(/```(?:json)?\s*([\s\S]*?)```/);
  if (fence) s = fence[1].trim();
  const start = s.indexOf('{');
  const end = s.lastIndexOf('}');
  if (start === -1 || end === -1) throw new Error('Yanıtta JSON bulunamadı');
  return JSON.parse(s.slice(start, end + 1));
}

/** Zinciri sırayla dener; ilk başarılı sonucu döndürür. */
export async function analyzeSpec({ text, fileName, tender, chain, systemOverride, mode }) {
  const derin = mode === 'derin';
  const order = (Array.isArray(chain) && chain.length ? chain : ['glmflash', 'gemini', 'deepseek', 'grok', 'gpt', 'claude'])
    .filter((id) => PROVIDERS[id]);
  // Derin analiz hem daha çok metin okur hem daha uzun JSON üretir; çıktı
  // kesilirse JSON parse edilemez ve zincir boşuna tüketilir.
  const userPrompt = buildUserPrompt({ text, fileName, tender, limit: derin ? 90000 : 60000 });
  const sistem = systemOverride || (derin ? DERIN_SYSTEM_PROMPT : SYSTEM_PROMPT);
  const maxTokens = derin ? 8000 : 4000;
  const timeoutMs = derin ? 150000 : 90000;
  const attempts = [];

  for (const id of order) {
    const p = PROVIDERS[id];
    const route = routeFor(id);
    if (!route) {
      attempts.push({ id, ok: false, error: `anahtar yok (${p.envKey} veya OPENROUTER_API_KEY)` });
      continue;
    }
    const ac = new AbortController();
    const timer = setTimeout(() => ac.abort(), timeoutMs);
    try {
      let raw;
      if (route.yol === 'openrouter') {
        raw = await callOpenRouter(route.model, route.key, userPrompt, ac.signal, sistem, maxTokens);
      } else if (p.style === 'gemini') {
        raw = await callGemini(p, route.key, route.model, userPrompt, ac.signal, sistem, maxTokens);
      } else if (p.style === 'anthropic') {
        raw = await callAnthropic(p, route.key, route.model, userPrompt, ac.signal, sistem, maxTokens);
      } else {
        raw = await callOpenAiStyle(p, route.key, route.model, userPrompt, ac.signal, sistem, maxTokens);
      }
      const result = extractJson(raw);
      attempts.push({ id, ok: true, yol: route.yol });
      return {
        result,
        mode: derin ? 'derin' : 'standart',
        model: { id, label: p.label, provider: p.provider, model: route.model, yol: route.yol },
        attempts,
      };
    } catch (e) {
      attempts.push({ id, ok: false, yol: route.yol, error: e.name === 'AbortError' ? 'zaman aşımı' : e.message });
    } finally {
      clearTimeout(timer);
    }
  }
  const err = new Error('Tüm AI sağlayıcıları başarısız oldu: ' + attempts.map((a) => `${a.id}(${a.error})`).join(', '));
  err.attempts = attempts;
  throw err;
}